पॉलिस्टर मटेरियल

पॉलिस्टर हा एक प्रकार आहेपॉलिमरज्यामध्येएस्टर कार्यात्मक गटत्यांच्या मुख्य साखळीच्या प्रत्येक पुनरावृत्ती घटकामध्ये. एक विशिष्ट म्हणूनसाहित्य, हे सामान्यतः एका प्रकाराला सूचित करते ज्याला म्हणतातपॉलीथिलीन टेरेफ्थालेट(पीईटी). पॉलिस्टरमध्ये नैसर्गिकरित्या आढळणारी रसायने समाविष्ट असतात, जसे कीवनस्पतीआणिकीटकतसेच कृत्रिम जसे कीपॉलीब्युटिरेटनैसर्गिक पॉलिस्टर आणि काही कृत्रिम पॉलिस्टर आहेतजैवविघटनशीलपण बहुतेक कृत्रिम पॉलिस्टर तसे नसतात. कृत्रिम पॉलिस्टरचा वापर कपड्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.

पॉलिस्टर तंतू कधीकधी नैसर्गिक तंतूंसोबत एकत्र विणले जातात जेणेकरून उत्पादन करता येईलकापडमिश्रित गुणधर्मांसह.कापूसपॉलिस्टर मिश्रण मजबूत, सुरकुत्या व फाटण्यास प्रतिरोधक असू शकते आणि त्याचे आकुंचन कमी होते.कृत्रिम तंतूवनस्पतीजन्य तंतूंच्या तुलनेत पॉलिस्टरमध्ये पाणी, वारा आणि पर्यावरणाचा उच्च प्रतिकार करण्याची क्षमता असते. ते कमीअग्निरोधकआणि पेटवल्यावर वितळू शकते.

द्रव स्फटिक पॉलिस्टर हे औद्योगिकरित्या वापरल्या गेलेल्या पहिल्या पदार्थांपैकी आहेत.द्रव स्फटिक पॉलिमरत्यांचा उपयोग त्यांच्या यांत्रिक गुणधर्मांसाठी आणि उष्णता-प्रतिरोधकतेसाठी केला जातो. जेट इंजिनमध्ये घर्षणीय सील म्हणून त्यांच्या उपयोगातही हे गुणधर्म महत्त्वाचे आहेत.

निसर्गात आढळणाऱ्या पॉलिस्टरमध्ये खालील गोष्टींचा समावेश होतो:कटिनघटकवनस्पतींचे बाह्यत्वचाज्यामध्ये खालील गोष्टींचा समावेश आहेओमेगा हायड्रॉक्सी आम्लआणि त्यांचे व्युत्पन्न, यांच्याद्वारे एकमेकांशी जोडलेलेएस्टरबंधांद्वारे, अनिश्चित आकाराचे पॉलिस्टर पॉलिमर तयार होतात. पॉलिस्टरचे उत्पादन यांद्वारे देखील केले जाते:मधमाश्याप्रजातीमध्येकोलेट्सजे स्रवतातसेल्युलोझत्यांच्या भूमिगत अंडी उबवण्याच्या कप्प्यांसाठी असलेल्या पॉलिस्टरच्या अस्तरामुळे त्यांना "पॉलिस्टर मधमाश्या" हे टोपणनाव मिळाले आहे.

रासायनिक संरचनेनुसार, पॉलिस्टर असू शकतोथर्मोप्लास्टिककिंवाथर्मोसेटतसेच आहेतपॉलिस्टर रेझिन्सहार्डनर वापरून ते पक्के केले जातात; तथापि, सर्वात सामान्य पॉलिस्टर हे थर्मोप्लास्टिक आहेत.[11]OH गटाची अभिक्रिया होतेआयसोसायनेटदोन घटकांच्या प्रणालीतील कार्यात्मक संयुग, जे लेप तयार करते, त्याला ऐच्छिकरित्या रंगद्रव्य दिले जाऊ शकते. थर्मोप्लास्टिक म्हणून पॉलिस्टर उष्णता दिल्यानंतर आकार बदलू शकतात. उच्च तापमानात ज्वलनशील असले तरी, पॉलिस्टर ज्वालांपासून दूर आकुंचन पावतात आणि पेटल्यावर स्वतःहून विझतात. पॉलिस्टर तंतूंमध्ये उच्चचिकाटीआणिई-मॉड्यूलसतसेच कमी पाणी शोषण आणि किमानआकुंचनइतर औद्योगिक तंतूंच्या तुलनेत.

पॉलिस्टरमधील सुगंधी भागांचे प्रमाण वाढवल्याने त्यांचीकाच संक्रमण तापमानवितळण तापमान,औष्णिक स्थिरतारासायनिक स्थिरता आणि द्रावक प्रतिकारशक्ती.

पॉलिस्टर देखील असू शकतातटेलेचेलिक ऑलिगोमर्सपॉलीकॅप्रोलॅक्टोन डायऑल (PCL) आणि पॉलीएथिलीन अॅडिपेट डायऑल (PEA) सारखे. नंतर त्यांचा वापर म्हणून केला जातोप्रीपॉलिमर.